نقشه مفهومی به عنوان یک ابزار ارزیابی تکوینی: تحلیل کمی و کیفی اثربخشی آن در کلاس‌های پرجمعیت دانشگاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند،بیرجند،

10.48310/pma.2025.17441.4553

چکیده

پیشینه و اهداف: نقشه‌های مفهومی ابزارهای مؤثری برای نمایش ساختارهای دانش و شناسایی تصورات نادرست در میان یادگیرندگان هستند. این مطالعه به بررسی سودمندی نقشه‌های مفهومی به عنوان یک ارزشیابی تکوینی در برنامه درسی دانشجویان کارشناسی علوم تربیتی پرداخته است.روش‌ها‌: در این پژوهش چندروشی 110 نفر از دانشجویان کارشناسی علوم تربیتی در سال تحصیلی 1402-1403 به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای محقق ساخته به صورت میدانی جمع‌آوری شد، به‌دست آمد. پس از تأیید روایی و پایایی پرسشنامه، نتایج با استفاده از آمار توصیفی و آزمون کروسکال والیس (α = 0.05) تحلیل گردید. در بخش کیفی، داده‌ها با استفاده از روش پدیدارشناسی و پرسشنامه باز جمع آوری و با مدل جیورجی تحلیل شدند. یافته‌ها: : یافته‌ها نشان می‌دهد که اثربخشی نقشه‌های مفهومی در درک مفهوم و یادگیری (میانگین ± انحراف معیار: 6.76 ± 1.5) به‌طور معناداری بیشتر از سایر ابعاد مانند انگیزش و خودانضباطی (5.06 ± 1.42)، مهارت‌های شناختی (4.89 ± 1.43) و مدیریت زمان و سازماندهی (4.89 ± 1.37) بود. از بررسی ادراک دانشجویان، 8 مضمون اصلی استخراج شد: شامل؛ درک و فهم عمیق مطالب ، مرور و تکرار مطالب ، سازماندهی مطالب، مدیریت زمان مطالعه و جلوگیری از اهمال کاری، خود ارزیابی و آمادگی، تسهیل یادگیری، آرامش روانی و مدیریت استرس و تثبیت مطالب در ذهن
. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش تأثیر مثبت نقشه‌های مفهومی در تمام ابعاد بر یادگیری تأیید می‌کند، لذا بهره‌گیری از آن به عنوان ارزشیابی تکوینی در کلاس‌های پرجمعیت، موثر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار