واکاوی مهمترین برنامه‌های درسی پنهان موثر در تقویت صلاحیت های حرفه ای معلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی دانشگاه تهران

چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی مهمترین برنامه‌های درسی پنهان مؤثر در تقویت صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان دانش‌آموخته از دانشگاه فرهنگیان بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی در سال تحصیلی 1400-1401 انجام شد. جامعه موردمطالعه 1526 نومعلم دانش‌آموخته از دانشگاه فرهنگیان در استان خراسان رضوی، طی دو سال 1395 و 1400 بود که 33 نفر از آنها با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع تغییرات بیشینه، به‌عنوان مشارکت‌کننده پژوهش انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد. یافته‌ها منجر به شناسایی 3 مضمون فراگیر(ارزش‌های اعتقادی- اجتماعی، نگرش‌های شغلی و بایستگی‌های آموزشی)،10 مضمون پایه و40 مضمون سازمان دهنده درمورد برنامه‌های درسی پنهان مؤثر بر ایجاد یا تقویت صلاحیت‌های حرفه‌ای دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان شد. از جمله نتایج پژوهش حاضر آن بود که هرچند تقویت صلاحیت‌های چهارگانه دانشجومعلمان(عمومی، موضوعی، تربیتی و تربیتی-موضوعی) دردانشگاه فرهنگیان باید به صورتی منسجم و توسط دروس مختلف دنبال شود؛ اما به نظر می‌رسد که اساتید دروس عمومی عمدتاً بر آموزش ارزش‌های اعتقادی و اجتماعی تمرکز داشته و نسبت به بایستگی‌های آموزشی توجهی نداشتند. بالعکس اساتید دروس تخصصی نیز غالبا توجهی به آموزش ارزش‌های اعتقادی و اجتماعی نداشته و بر بایستگی‌های آموزشی تمرکز داشتند.

کلیدواژه‌ها