تحلیلی بر میزان تلفیق شش ساحت تربیتی سند تحول بنیادین در کتب شیمی دوره دوم متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . استادیار گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

2 گروه شیمی، مرکز شیهید بهشتی تهران ، دانشگاه فرهنگیان ، تهران، ایران

10.48310/pma.2025.20225.4778

چکیده

پیشینه و اهداف: کتاب درسی به عنوان اصلی‌ترین منبع و مرجع علمی، به ویژه در نظام‌های آموزشی متمرکز نیازمند بررسی و ارزیابی نسبت به اهداف آن نظام آموزشی می باشد. تحلیل محتوا یکی از روش‌های کارآمد برای بررسی و ارزیابی کتب آموزشی شناخته شده است. این پژوهش به منظور بررسی و تحلیلی بر میزان توجه به شش ساحت تربیتی سند تحول بنیادین در محتوای کتب شیمی دوم متوسطه و با تحلیل محتوا انجام شد. روش‌ها: روش تحقیق، توصیفی و از نوع تحلیل محتواست. روش نمونه‌گیری، سرشماری و ابزار اندازه‌گیری، چک‌لیست تحلیل محتوای محقق ساخته بود که روایی آن با استفاده از نظر صاحب‌نظران و پایایی آن با استفاده از روش توافق درون موضوعی بین دو کدگذار تعیین و مورد تأیید قرار گرفت. داده‌ها‌ با استفاده از شاخص‌های آماری- توصیفی (فراوانی و درصد) و پس از آن با استفاده از شاخص-های توصیفی آنتروپی شانون مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد توزیع توجه به ساحت‌های تربیتی نامتوازن است: ساحت علمی و فناوری (رتبه ۱)، زیستی و بدنی (رتبه ۲)، زیباشناسی و هنری (رتبه ۳)، اعتقادی و اخلاقی (رتبه ۴)، اقتصادی و حرفه‌ای (رتبه ۵) و اجتماعی و سیاسی (رتبه ۶) کم‌ترین توجه را داشت. نتیجه‌گیری: تحلیل محتوای کتاب‌های شیمی دوره دوم متوسطه نشان داد توزیع توجه به ساحت‌های شش‌گانه تربیتی نامتوازن است، به‌طوری‌که ساحت علمی و فناوری بیشترین توجه و ساحت اجتماعی و سیاسی کمترین توجه را به خود اختصاص داده‌اند. این امر لزوم بازنگری در تنظیم محتوا برای تحقق کامل اهداف سند تحول بنیادین را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها